آموزش حصیر بافی

حصیر بافی هنری دیرینه و دوست داشتنی است که برای بافتن وسایل مختلف و پرکاربرد تزئینی و روزمره از آن استفاده می شود.

از این رو ما در این نوشته پس از توضیح درباره هنر حصیر بافی، درباره انواع لوازمی که با حصیر ساخته می شوند و وسایلی که برای حصیر بافی به آن ها نیاز است، صحبت می کنیم و سپس اصول اولیه حصیر بافی و روش بافت سبد حصیری را به شما آموزش می دهیم. بنابراین از شما دعوت می کنیم که تا انتهای این مطلب کاربردی با ما همراه باشید.

آنچه در ادامه خواهید خواند:

  • حصیر بافی چیست؟
  • اصول اولیه حصیر بافی
  • روش درست کردن و بافت سبد حصیری
  • انواع وسایل ساخته شده با حصیر
  • وسایل مورد نیاز برای حصیر بافی
  • خلاصه ای از آنچه در این مطلب گفتیم
  • پرسش و پاسخ های متداول

 

حصیر بافی چیست؟

حصیر بافی، اصطلاحی عمومی است که در کشور ایران برای تعدادی از صنایع دستی که از تارهای نی ساخته می شوند، به کار می رود. به بیان دیگر حصیر بافی، بافته ای است که از رشته میوه ها، الیاف گیاهی یا نی هایی مثل درختان خرما ساخته می شود.

جالب است بدانید که قدیمی ترین نمونه های حصیر بافی ایران به عنوان کف پوش در تپه های سیلک استان اصفهان، تپه حاجی فیروز در استان آذربایجان غربی و کاوش های شهر سوخته در استان سیستان و بلوچستان مورد استفاده قرار می گرفته است. حتی نمونه های دریافتی از شهر سوخته نشان می دهد که از حصیر به عنوان پوششی برای کف قبرها استفاده می شده است.

شایان ذکر است که در یک دسته بندی علمی، هر یک از زیر مجموعه های هنر حصیر بافی مثل بامبو بافی، ترکه بافی (سبد بافی)، پرده بافی و کپو بافی جایگاه جداگانه ای در زمینه صنایع دستی دارند.

بامبو بافی، هنر بافت تمام وسایلی است که از چوب بامبو ساخته می شوند. همچنین هنری مثل ساخت سبد با رشته های باریک درختان با نام ترکه بافی شناخته می شود که در مناطق مختلف بسته به نوع رشته های مورد استفاده، نام های متفاوتی پیدا می کند. منظور از پرده بافی با حصیر هم پرده ای است که از نی و ساقه های نازک درختان ساخته می شود و در دیوار چادرهای عشایر استفاده می گردد.

هنر دیگری هم که در آن ساقه های تازه مرکزی درختان خرما به دور برگ درخت خرما بافته شده و با نخ های رنگارنگ تزئین می شود و منجر به ساخت اجسام کروی شکلی می گردد که ممکن است درب هم داشته باشند، به نام کپو بافی مشهور است.

برای آشنایی بیشتر با انواع حصیر بافی به شما پیشنهاد می کنیم که بر روی لینک مربوطه بزنید و این مطلب پر کاربرد را نیز مطالعه نمایید.

 

اصول اولیه حصیر بافی

اصول اولیه حصیر بافی با نی، ساقه یا هر گیاه دیگری ساده و یکسان است و شما باید طبق مراحل زیر عمل نمایید:

  • انتخاب مواد اولیه مناسب برای حصیر بافی

حتماً باید برای ماده اولیه نظیر نی یا ترکه بید، ضخامت و استحکام آن را طوری انتخاب کنید که با وسیله ای که قصد ساختن آن را دارید، تناسب داشته باشد. به عنوان مثال برای ساخت وسایل تزئینی، نی های سبک انتخاب مناسبی هستند، ولی چنانچه بخواهید سبد بافی (Basket Weaving) انجام دهید و برای حیوان خانگی خود سبد ببافید، قطعاً باید ضخامت و استحکام مواد بیشتر باشد.

این روزها اکثر فروشگاه های صنایع دستی، مواد اولیه حصیر بافی مصنوعی را به فروش می رسانند که می توانند جایگزین مناسبی برای مواد طبیعی در ساخت وسایل کوچک حصیری باشند. در ضمن این مواد بر خلاف ترکه بید و نی، برای انعطاف پذیر شدن به خیساندن و مرطوب نگه داشتن نیازی ندارند، اما در صورتی که بخواهید از ترکه بید هم استفاده کنید، باید بدانید که این ترکه در اندازه ها و ضخامت های مختلفی برش داده می شوند و قابلیت رنگ کردن دارند.

  • انتخاب ضخامت های متنوع برای اسکلت و نوار حصیری

شما در سبد بافی یا Basket Weaving حداقل با دو وزن کار می کنید که یکی برای اسکلت و ساختار سبد است که باید سنگین و ضخیم باشند و دیگری برای نوارهای رشته ای است که دور این اسکلت بافته می شوند و لازم است که کمی نازک تر و منعطف تر از اسکلت باشند.

توجه داشته باشید که چنانچه موادی که می خرید با عدد درجه بندی می شوند، معمولاً تفاوت بین میله های اسکلت با میله های بافتنی دور آن، حداقل دو شماره است.

  • خیساندن و مرطوب نمودن نی حصیر

هم اسکلت حصیر بافی و هم نوارهای بافنده دور آن باید حتماً پیش از استفاده، به طور کامل خیسانده شوند تا بتوان آن ها را به راحتی دستکاری کرد و ضمناً از شکستن و ترک برداشتن آن ها در هنگام حصیر بافی جلوگیری نمود.

معمولاً مدت زمان مناسب برای خیساندن، 30 دقیقه است، البته این موضوع به ضخامت ترکه ها و دمای آب هم بستگی دارد. بعد از گذشت این مدت زمان باید نی ها را از آب خارج کنید و آن ها را برای مدت کوتاهی در یک پارچه مرطوب بپیچید. فراموش نکنید که قبل از استفاده، باید حتماً میزان خم شدن نی ها را تست کنید تا از خوب خیس شدن و منعطف شدن آن ها مطمئن شوید. ضمناً نی های مخصوص اسکلت را باید کاملاً صاف در آب قرار دهید، اما می توانید نوارهای بافنده را کمی خم کرده و سپس در آب بگذارید.

این نکته مهم را به خاطر داشته باشید که ممکن است در هنگام حصیر بافی سبد، باز هم نی ها خشک شوند، بنابراین لازم است که شما یک پارچه مرطوب یا یک اسفنج و یک کاسه آب در کنار خود داشته باشید تا در صورت وقوع چنین مشکلی بتوانید آن را به سادگی برطرف نمایید.

 

روش درست کردن و بافت سبد حصیری

همان طور که گفته شد سبدهای حصیری یکی از وسایلی هستند که امروزه در بسیاری از خانه ها یافت می شوند و طرفداران زیادی دارند، بنابراین ما در این قسمت قصد داریم که سبد بافی (Basket Weaving) با حصیر و با روزنامه را به شما آموزش دهیم.

1- بافت سبد با حصیر

پیش از تشریح روش بافت سبد با حصیر بد نیست که با 3 روش حصیر بافی برای دیواره سبد هم آشنا شوید.

* روش مارپیچ

راحت ترین روش بافت یک سبد، بافت مارپیچی است که در آن نی ها از زیر و روی هم و از بین نی های عمودی رد می شوند. شما برای این که سرعت کارتان در این شیوه افزایش پیدا کند، می توانید به جای این که فقط یک نوار را دور سبد بگردانید، دور اسکلت سبد را با تعداد نی های فرد ببافید.

بافت مارپیچی دیواره سبد حصیری

* روش جفت شدن

در این روش، دو نی بافنده با هم استفاده شده و به دور یکدیگر می پیچند.

بافت دیواره سبد حصیری به روش جفت شدن

* روش دیواره سازی

از این روش که عمدتاً برای کنترل شکل سبد و افزایش استحکام آن کاربرد دارد، بیشتر در ابتدای بافتن دیواره ها و وقتی که به لبه و انتهای سبد نزدیک می شویم، استفاده می شود. توجه داشته باشید که برای این نوع بافت از سه ردیف نی استفاده می شود.

بافت دیواره سبد حصیری با کمک شیوه دیواره سازی

حال برای سبد بافی با حصیر باید طبق مراحل زیر عمل کنید:

  • ساخت پایه سبد

اکنون برای ساخت پایه سبد باید ابتدا 5 نی را طوری به موازات یکدیگر قرار دهید که حدود 9 سانتی متر با همدیگر فاصله داشته باشند. سپس ششمین نی را به صورت عمودی بر روی 5 نی دیگر بافته و بعد هم 4 نی دیگر را به همین ترتیب و به شکلی که با نی ششم موازی باشد، ببافید. فراموش نکنید که مربع های تشکیل شده توسط بافت پایه، نباید بزرگ تر از 9 سانتی متر باشند.

مرحله اول سبد بافی با حصیر
  • خم کردن نی ها

حالا باید نی هایی که از پایه مربع بیرون زده اند را به سمت بالا خم کنید. به این نی های خم شده، پره می گویند که به عنوان تکیه گاه سبد هم عمل می کنند. توجه کنید که خم کردن نی ها باعث می شود که کار بافت آسان تر شود.

مرحله دوم بافت سبد با حصیر
  • شکاف در پره مرکزی

در این مرحله یک سر سومین یا هشتمین پره را جدا کرده و از جایی که از زیر آخرین پره بیرون می آید، شروع نمایید تا از آن عبور کنید. حال 11 پره خواهید داشت و شما باید بافنده را در شکاف قرار دهید.

مرحله سوم از بافت سبد با حصیر
  • بافت سبد

انتهای مخروطی یا کوچک تر یک نی بافنده را در پره شکاف بگذارید و آن را با کمک گیره لباس در جای خود نگه دارید. سپس نی بافنده را نزدیک پایه سبد نگه داشته و یکی از رو و یکی از زیر ببافید. اگر می خواهید سبدتان شکل مربعی داشته باشد، باید گوشه های پایه را با گیره لباس در کنار هم نگه دارید، این کار به حفظ شکل پایه کمک می کند.

حال بسته به این که تمایل دارید ارتفاع سبدتان چه اندازه باشد، به چسباندن و بافتن نی های جدید برای 3 یا 4 رج ادامه دهید. لازم به ذکر است که هر نی جدید باید بالای نی بافته شده قبل از آن چیده شود. در ضمن نوارهای حصیری نباید بیش از اندازه شل یا بیش از حد سفت باشند.

چهارمین مرحله سبد بافی با حصیر
  • ساخت پایه سبد

اکنون باید سوراخ های مربعی شکلی که هنوز در پایه هستند را ببندید. برای این کار باید از گوشه سمت چپ سبد خود شروع کنید و گوشه را بگیرید و آن را به آرامی بکشید. حالا پره دوم را محکم تر بکشید. فراموش نکنید که شما باید کاملاً آن را بر روی پره وسط بکشید، چرا که در غیر این صورت قوسی در پایین سبد حصیری ایجاد می شود. در ادامه هم باید پره چهارم را به آرامی بکشید.

در نهایت لازم است که پره های خود را صاف کنید و این کار را در 4 طرف سبد خود تکرار نمایید تا سوراخ ها بسته شده و نوارهای حصیری فشرده شوند.

مرحله پنجم سبد بافی حصیری
  • ادامه بافت نی های جدید

به چسباندن و بافتن نی های جدید از طریق پره ها ادامه دهید. دقت داشته باشید که نباید گوشه ها را خیلی محکم بکشید، زیرا این کار سبب می شود که پره ها به سمت داخل خم شوند و در نتیجه شکل سبد خراب شود. در ضمن چنانچه در حین بافت، پره ها را صاف و موازی نگه ندارید، گوشه های سبد شل می شوند. در هر حال بافت را تا زمانی ادامه دهید که به ارتفاع دلخواه برسید.

مرحله ششم از سبد بافتن با حصیر
  • بستن پایه

در حین بافت، حتماً ردیف های بافته شده را به سمت پایین فشار داده یا بکشید و مطمئن شوید که بین تار و پودهای سبد فضای خالی وجود ندارد. فشار دادن یا کشیدن را از پایه شروع کنید و به سمت نی های جدیدتر بروید.

سبدی که به درستی بافته و بسته شده باشد، باید دارای یک پایه قوس دار زیبا، پره های مستقیم و موازی، گوشه های با فاصله مناسب و ردیف های بافته شده تنگ باشد.

هفتمین مرحله بافت سبد حصیری
  • اتمام قسمت بالایی سبد

بعد از این که 4 پره را از پشت پره های شکافته بافتید، از بافتن آخرین نی دست بردارید و نی را با کمک قیچی مخروطی کنید. سپس از پره چهارم تا انتهای نی حرکت کنید و ببافید تا نی آخر در پره ها بافته شود.

مرحله هشتم بافت سبد حصیری
  • کوتاه کردن سبد

در این مرحله باید پره ها را با قیچی ببرید. پره ها باید 3 تا 5 سانتی متر بالاتر از آخرین نی بافته شده باشند. حالا پره ها را به سمت داخل سبد و روی ردیف بالایی نی ها تا کنید. بعد انتهای هر نوار را از بالا وارد ردیف سوم کرده و مطمئن شوید که هر پره به صورت صاف در داخل سبد قرار دارد.

نهمین مرحله از مراحل بافت سبد حصیری
  • ساخت لبه سبد

می توان گفت که لبه سبد، مهم ترین قسمتی است که باید مورد توجه قرار بگیرد. بافتن لبه سبد، روشی برای پیچاندن، در هم گره زدن نی ها و بریدن آن ها به شکلی است که از هم باز نشوند.

برای انجام این مرحله باید یک نی را دور ردیف بالایی سبد بپیچید و با گیره لباس به سبد سنجاق کنید. حالا نی جدید را با بافتن انتهای پایینی آن در چند رج بالایی داخل سبد لنگر بزنید. جالب است بدانید که به این نی، توری می گویند.

توری را بالا و روی نی سنجاق شده به سبد بیاورید و آن را از قسمت جلویی سبد داخل ردیف های بافته شده قرار دهید و سپس توری را داخل سبد بکشید. به پیچاندن توری، دور نی سنجاق شده ادامه دهید و دور سبد را بچرخانید و در نهایت انتهای توری را درون سبد بچسبانید.

توجه کنید که بعد از اتمام سبد بافی می توانید یک تخته نازک چوبی در انتهای حصیر قرار دهید تا استحکام خود را حفظ کند.

آخرین مرحله بافت سبد با حصیر

2- بافت سبد با روزنامه

  • ساخت چوب های روزنامه ای

شما باید از بخش های گرد شده روزنامه به عنوان پره و بافنده برای سبد خود استفاده کنید. یک چوب نازک مانند سوزن بافندگی نازک یا یک رول پلاک 3 میلی متری تهیه کنید. ابتدا روزنامه را به صورت افقی از وسط و سپس دوباره به صورت افقی برش دهید. سپس چوب را در گوشه ای از روزنامه با زاویه حاده نسبت به روزنامه قرار دهید و شروع به چرخاندن محکم روزنامه در اطراف چوب کنید. بعد از اتمام این کار، آن را روی رول روزنامه بچسبانید تا در جای خود ثابت بماند.

رول پلاک یا سوزن بافندگی را بردارید. معمولاً این طور به نظر می رسد که یک انتها کمی باریک تر از انتهای دیگری روی چوب روزنامه است، اما این ظاهر ماجرا است. وقتی شما در حال بافتن هستید، قسمت باریک تر یک چوب روزنامه را به دیگری می چسبانید تا بلندتر شود.

اولین مرحله بافت سبد با روزنامه
  • درست کردن پایه سبد

برای این کار باید بر اساس اندازه مورد نظر خود برای سبد، دو تکه مقوای مستطیلی ببرید و سپس در یک طرف یکی از مقواها نوار چسب دو طرفه قرار دهید. در ضمن چوب های روزنامه را در امتداد کناره ها قرار دهید. شما می توانید 13 عدد در سایز بلند و 7 عدد در سایز کوتاه قرار دهید. بهتر است در هنگام ساخت پایه سبد از تعداد فرد چوب استفاده کنید.

روی مقوای دوم از چسب دو طرفه استفاده کنید و یک تکه پارچه را به رنگ دلخواه خود روی آن بچسبانید. طرفی که رو به بیرون سبد نیست را چسب بزنید و دو تکه مقوا که یکی با چوب و یکی با پارچه پوشانده شده را به هم بچسبانید و وسیله سنگینی روی آن ها قرار دهید تا کاملاً خشک شوند. معمولاً حدود 1 ساعت زمان می برد تا چسب به طور کامل خشک شود.

مرحله دوم بافت سبد با روزنامه
  • شروع بافت سبد

بافت را از یکی از گوشه ها شروع کنید. برای این کار باید یک چوب روزنامه را بردارید و آن را از وسط تا کنید، سپس آن را به دور چوب گوشه بکشید. حالا با استفاده از هر نیمی از بافنده، دور چوب های قائم را بافته و نیمی از چوب و نیم دیگر را در پشت ببافید.

در ادامه چوب های قائم را به موازات همدیگر و به صورت عمودی کشیده و نوارها را محکم نگه دارید. در ضمن در گوشه ها هم قبل از ادامه پیچش به سمت پایین، یک چرخش اضافی زیر و رو انجام دهید.

مرحله سوم از سبد بافی با روزنامه
  • بلندتر کردن چوب روزنامه

با رسیدن به انتهای یک لوله، باید چوب دیگری به آن اضافه کنید تا بتوانید به کار خود ادامه دهید. این مورد خیلی ساده تر از آن چیزی است که به نظر می رسد و تنها کاری که باید انجام شود این است که انتهای باریک چوب دوم را در چوب اول فرو کنید و آن را به اندازه ای فشار دهید که کاملاً محکم شود.

چهارمین مرحله از مراحل سبد بافی با روزنامه
  • اتمام ساخت سبد با روزنامه

وقتی که ردیف ها را اضافه کردید و به ارتفاع مورد نظر رسیدید، وقت آن است که ساخت سبد را تمام کنید. برای این کار لازم است که باقی مانده چوب های روزنامه عمودی را به اندازه 54/2 سانتی متر برش دهید. برای هر چوب عمودی دیگر، آن را داخل سبد تا کنید و در جای خود بچسبانید. برای خشک کردن آن در جای خود نیز می توانید از گیره لباس کمک بگیرید. ضمناً چوب هایی را که داخل سبد تا نکرده اید، از بیرون تا کنید و در قسمت بالای سبد ببافید.

مرحله پنجم سبد بافی با کمک روزنامه
  • رنگ آمیزی سبد

انجام این مرحله اختیاری است، اما شما می توانید با توجه به سلیقه خود، سبد را به رنگ دلخواهتان رنگ آمیزی کنید. بدین منظور کافی است کخ از رنگ آکریلیک سفید و یک لاک رنگی استفاده کنید و یا آن را با اسپری رنگ روشن یا پر رنگ رنگ آمیزی نمایید.

مرحله ششم و انتهایی بافت سبد با روزنامه

 

انواع وسایل ساخته شده با حصیر

حصیر بافی یکی از هنرهای اصیل و کاربردی در ایران است که از گذشته تا امروز مورد توجه افراد بسیاری بوده، به نحوی که حتی طراحان داخلی از آن در دکوراسیون های داخلی منزل یا محیط کار هم استفاده می کنند. پس دنیای محصولات حصیری، بسیار متنوع است و وسایلی از قبیل ظروف و دکوری های حصیری، لوستر، میز، مبل و صندلی حصیری را شامل می شود.

  • ظروف حصیری

این ظروف در عین سادگی می توانند حال و هوای دلنشینی به خانه شما ببخشند. شما می توانید از آن ها هم به عنوان ظروف دکوری روی دیوار و هم به عنوان ظرف های پذیرایی از مهمان استفاده کنید. البته به خاطر داشته باشید که هنگام پذیرایی باید به جنس و بافت ظریف آن ها نیز توجه نمایید و آن ها را بیش از اندازه سنگین نکنید. برای مثال شما می توانید از آن ها برای سبد میوه عصرانه یا تنقلات خوشمزه بر روی میز خود استفاده نمایید.

بشقاب حصیری تهیه شده توسط زنان سرپرست خانوار تحت پوشش جمعیت امام علی (ع) سیستان و بلوچستان
  • سبد حصیری

از سبدهای حصیری که در انواع طرح ها و رنگ های مختلف در بازار عرضه می شوند، می توان برای زیباتر کردن دکوراسیون منزل یا محیط کار استفاده کرد. از این وسایل می توان به عنوان دکوری، دیوارکوب یا نظم دهنده و استفاده نمود. به علاوه شما می توانید از این سبدها برای قرار دادن خوراکی هایی مثل سبزیجات روی میز غذاخوری کمک بگیرید. حتی جالب است بدانید سبدهای بزرگ حصیری می توانند خانه ای گرم و نرم برای حیوان خانگی شما باشند. لازم به ذکر است که جلوه این محصولات به نسبت محصولات مشابه با جنس های دیگر، بیشتر بوده و در بیشتر مواقع در مقایسه با آن ها از قیمت کمتری برخوردار هستند.

سبد حصیری بافته شده از برگ درخت داز توسط بانوان هنرمند جنوب کرمان
  • گلدان حصیری

گلدان های حصیری را می توان یکی دیگر از لوازم تزئینی حصیری دانست که از آن در دکوراسیون بخش های مختلف ساختمان استفاده می شود. در واقع رنگ سبز گیاهان خانگی با رنگ و متریال طبیعی حصیر می تواند جلوه ای زیبا به محیط منزل شما ببخشد. از آنجایی که این گلدان ها در طرح ها و سایزهای مختلفی وجود دارند، شما می توانید هر یک از آن ها را بنابر سلیقه و سبک دکوراسیون خانه خود اعم از کلاسیک، مدرن و … خریداری و استفاده نمایید.

یک نمونه از گلدان های حصیری
  • کلاه و زنبیل حصیری

در گذشته از زنبیل و کلاه حصیری، بسیار استفاده می شد، اما امروزه این وسایل بیشتر جنبه تزئینی دارند و می توان از آن ها برای زیبایی بیشتر یک دیوار ساده استفاده کرد.

زنبیل دست بافت حصیری تهیه شده توسط بانوان هنرمند سیستان و بلوچستان
  • جعبه حصیری

جعبه های حصیری کاربردهای زیادی دارند. برای مثال شما می توانید کادوی دوست هنرمند خود را در یک جعبه یا باکس حصیری بگذارید و به او هدیه دهید. همچنین شما می توانید چندین جعبه حصیری را در کنار هم قرار دهید و با استفاده از آن ها برای خودتان کمد کشودار بسازید و وسایل خود را در آن ها نگهداری کنید.

جعبه حصیری برای نگهداری آبنبات یا شکلات که توسط زنان توانمند تحت پوشش جمعیت امام علی (ع) تهیه شده است.
  • فرش حصیری

از آنجایی که فرش های حصیری جلوه زیبایی دارند و می توانند فضایی دنج و آرامش بخش را ایجاد کنند، بسیار مورد توجه طراحان داخلی قرار گرفته اند و در دنیای امروز از آن ها به عنوان یک عنصر مهم در دکوراسیون سبک مینیمال و مدرن استفاده می شود. از این فرش ها می توان هم به عنوان فرش برای مکان هایی مثل راهرو و هم به عنوان پادری استفاده کرد.

یک نمونه از فرش های حصیری دست بافت
  • پرده حصیری

عمدتاً در گذشته از این پرده ها برای فضای بیرونی منازل استفاده می شد، ولی امروزه می توان آن ها را در دکوراسیون داخلی هم به کار برد. در واقع طبق نظر طراحان و بر اساس ویژگی های منحصر به فرد پرده های حصیری می توان از آن ها در بخش هایی مانند درب ورودی، نورگیر، سرویس بهداشتی و حمام استفاده کرد.

پرده حصیر بامبو
  • صندلی حصیری

صندلی های حصیری را می توان به عنوان یکی از پر مصرف ترین انواع لوازم حصیری در منازل به شمار آورد که به عنوان صندلی غذاخوری، صندلی جلوی پیشخوان و صندلی فضای باز کاربرد دارند. همچنین از این صندلی ها برای تزئین حیاط خانه، حیاط سازی سنتی و … نیز استفاده می شود. لازم به ذکر است که بیشتر در خانه هایی با دکوراسیون سبک های مینیمال، مدرن و سنتی از این صندلی ها استفاده می گردد تا فضایی زیبا و صمیمی خلق شود.

نمونه ای از میز و صندلی حصیر بافی
  • آباژور حصیری

احتمالاً تا به حال آباژورهایی که با حصیر ساخته شده اند را دیده اید. این آباژورها که در انواع ایستاده، سقفی و رومیزی طراحی می شوند، تنوع بالایی در ابعاد، طرح و رنگ دارند و با زیبایی خود می توانند کاری کنند که بر جذابیت های بصری فضا افزوده شود و نورپردازی به شکل جذاب تری دیده شود.

آباژور حصیری یک انتخاب منحصر به فرد برای مکان هایی با سقف کوتاه است.
  • مبلمان حصیری

اگر قصد استفاده از مبلمان حصیری در چیدمان منزل خود را دارید، بهتر است که از آن ها به صورت ست استفاده کنید و یک هارمونی زیبا در فضا ایجاد نمایید. امروزه استفاده از این مبلمان در سبک های مدرن و مینیمال دکوراسیون که در عین توجه به سادگی به زیبایی هم اهمیت زیادی می دهند، بسیار رایج شده است. شما با استفاده از مبلمان حصیری می توانید فضایی صمیمی ایجاد کنید و آرامش را در محیط خانه منتشر نمایید.

توجه کنید که به هیچ وجه نباید بر روی مبل حصیری خیس تکیه دهید، زیرا وارد کردن فشار به آن می تواند باعث شل شدن بافت حصیرها شود.
  • تابلو حصیری

از جمله دیگر لوازم حصیری دکوری می توان به تابلوهای حصیری اشاره کرد که جلوه متمایزی به محیط منزل شما می بخشند. به علاوه شما می توانید در کنار این تابلوها از دیوارکوب های حصیری هم استفاده کنید و زیبایی فضا را دو چندان نمایید. در ضمن از تابلوها و دیوارکوب های حصیری می توان در بخش های مختلف خانه مثل اتاق خواب، سالن پذیرایی و … استفاده نمود.

دیوارکوب حصیری تزئین شده با گل های مصنوعی
  • میز حصیری

میزهای حصیری، یکی دیگر از لوازم منحصر به فردی هستند که با حصیر ساخته می شوند. از این میزها می توان به عنوان میزهای کنار سالنی، کنار مبلی، جلو مبلی، میز و صندلی قهوه خوری و … استفاده کرد. از این رو دست شما در انتخاب باز بوده و می توانید این میزها را به صورت ساده و یا تلفیق شده با متریال دیگر تهیه کنید و در چیدمان محیط به کار ببرید.

یک نمونه میز حصیر بافی
  • آینه حصیری

چنانچه تمایل دارید دیوار منزل خود را با حصیر تزئین نمائید، می توانید از آینه های حصیری استفاده کنید. در واقع یا قاب این آینه ها از حصیر ساخته شده و یا جلوه حصیر مانند دارند. با توجه به این که این محصولات ظاهر شکیل و مدرنی دارند، اکثراً به عنوان آینه روی کنسول، آینه سرویس بهداشتی و مواردی از این قبیل مورد استفاده قرار می گیرند.

آینه های حصیری گزینه مناسبی برای استفاده در دکوراسیون منزل هستند.
  • کنسول حصیری

شما می توانید از کنسول های حصیری که در رنگ ها، طرح ها و ابعاد مختلفی تولید می شوند، در سالن پذیرایی یا اتاق خواب استفاده کنید و از این طریق حسی دل انگیز در فضای منزل به وجود آورید. به عبارت دیگر با توجه به گسترش استفاده از کنسول در دکوراسیون ها، استفاده از آن ها می تواند همه را شگفت زده کند و ظاهری جذاب و متفاوت در منزلتان به وجود بیاورد.

جالب است بدانید که علاوه بر مواردی که بیان شد، در برخی از مناطق ایران از حصیر برای ساخت اقامتگاه که دو نوع متداول آن کپر و مضیف هستند، استفاده می شود.

  • کپر

کپر پناهگاهی موقت است که بیشتر در منطقه بلوچستان مشاهده شده و نیم کره ای شکل است و از رشته و برگ درخت خرما ساخته می شود.

کپرهای حصیری از ساختمان ها و چادرها خنک تر هستند و از این رو تحمل گرمای شدید جنوب کشور را آسان تر می کنند.
  • مضیف

مضیف مسافرخانه ای است که بیشتر در بین اعراب جنوب ایران به خصوص خوزستان متداول است. این محل، اتاقی مستطیلی شکل است که هم برای پذیرایی از مهمان ها کاربرد دارد و هم محل تجمع مردانی است که می خواهند خارج از فضای منزل باشند. از نظر معماری هم خانه ای هلالی شکل است که تماماً از نی درست شده و کف آن با فرش پوشانده می شود.

مضیف های حصیری عربی از بهترین مدل های خانه های حصیری هستند.

 

وسایل مورد نیاز برای حصیر بافی

مواد اولیه مورد نیاز حصیربافان بر اساس تنوع محیط جغرافیایی کشور تفاوت هایی با یکدیگر دارند و اما بیشتر آن ها شامل موارد زیر هستند:

* برگ درخت خرما (پیش)

* برگ درخت خرمای وحشی نر (پرگ)

* برگ درخت خرمای وحشی ماده (داز)

* ساقه های نی باتلاقی در مناطق گرمسیری خوزستان

* ساقه های نی باتلاقی در مناطق سردسیر زریوار در نزدیکی شهر مریوان

* ساقه های نی باتلاقی مرداب های انزلی (لی یا تیغ)

* ساقه های گندم در استان های زنجان و آذربایجان

* ساقه نی خود روی اطراف رودخانه های استان فارس (مور)

* ساقه های نی باتلاقی اطراف دریاچه هامون در نزدیکی زابل

* ترکه بید در استان های تهران، مازندران و روستاهای مراغه

* ساقه های نی خود روی اطراف جوی های آب (نی باغی)

سطل حصیری بافته شده با برگ درخت داز

اما ابزار و وسایل حصیربافی محدود هستند و برای انجام آن از تعدادی ابزار ساده و ابتدایی مثل ابزار فلزی بلند و باریک نظیر بادکین برای ایجاد فاصله بین نی های بافته شده و تحت فشار قرار دادن آن ها، داس، انواع کارد، سوهان، درفش، قیچی قوی و تیز برای برش دادن ساقه ها، سوزن، انبر برای خم کردن نی ها، روغن جلاء، نوار اندازه گیری، خط کش و سنجاق لباس استفاده می شود. عمدتاً این ابزار را به منظور قطع گیاهان و پیراستن آن ها برای آماده سازی مواد اولیه به کار می برند. البته گاهی هم در حین تولید به عنوان وسایل کمکی مورد استفاده قرار می گیرند و ساخت شی مورد نظر را ساده تر می کنند.

 

جمع بندی

سعی ما بر این بود که در این مطلب، شما را با حصیر بافی آشنا کنیم تا شما بتوانید با ذوق و هنر وجودی خود، وسایل حصیری از قبیل سبد را ببافید و از داشتن آن لذت ببرید.

اما اگر به هر دلیلی ترجیح می دهید که به جای این که خودتان دست به کار شوید، لوازم حصیری را به صورت آماده خریداری کنید، ما برای شما پیشنهاد ویژه ای داریم. ما در فروشگاه اینترنتی شادیکار با کمک زنان سرپرست خانوار تحت پوشش جمعیت امام علی (ع)، انواع مختلفی از لوازم حصیری را تولید و به فروش می رسانیم.

پس اگر شما جز علاقه مندان به محصولات حصیری هستید و به دنبال تنوع بی نظیری از آن ها در یک فروشگاه آنلاین می گردید، می توانید بدون دردسر و اتلاف وقت، سری به صفحه لوازم خانگی شادیکار بزنید و سفارش خرید حصیر دستباف خود را ثبت نمایید تا هم از این بانوان هنرمند حمایت کرده باشید و هم سفارشتان را در سریع ترین زمان ممکن درب منزل تحویل بگیرید.

 

خلاصه ای از آنچه در این مطلب گفتیم

  • حصیر بافی را می توان بافته ای دانست که از رشته میوه ها، الیاف گیاهی و یا نی هایی مثل درختان خرما درست می شود.
  • از حصیر برای ساخت دو نوع اقامتگاه به نام کپر و مضیف هم استفاده می شود.
  • اصول اولیه حصیر بافی شامل انتخاب مواد اولیه مناسب برای حصیر بافی، انتخاب ضخامت های مختلف برای اسکلت و نوار حصیری و خیساندن و مرطوب کردن نی حصیر هستند.
  • 3 روش بافت دیواره سبد حصیری شامل مارپیچ، جفت شدن و دیواره سازی هستند.
  • شما می توانید پس از اتمام سبد بافی، یک تخته نازک چوبی را در انتهای حصیر بگذارید تا استحکام سبد به خوبی حفظ شود.

 

پرسش و پاسخ های متداول

1- حصیر چگونه تهیه می شود؟

حصیر از الیاف طبیعی مثل برگ درخت نخل، نی های باتلاقی، ساقه برنج، کناف، سوف، گالی و درخت بید تهیه شده و بافت آن همانند بافت قالی با دست انجام می شود.

2- در هنگام خرید لوازم حصیری باید به چه نکاتی توجه کرد؟

1- توجه به نوع الیاف به کار رفته در وسایل حصیری 2- بررسی کیفیت بافت حصیری

3- چگونه می توان محصولات حصیری را تمیز کرد؟

برای چربی زدایی محصولات حصیری می توان از مسواک آغشته به محلول آب و صابون استفاده کرد، اما در کل باید از شستشوی مکرر لوازم حصیری پرهیز نمود و برای شستشوی آن ها، کمتر از مواد شیمیایی استفاده کرد.

4- در زمان استفاده از حصیر در دکوراسیون منزل باید چه نکاتی را مدنظر قرار داد؟

1- قرار ندادن لوازم حصیری در مقابل نور خورشید 2- توجه به دما و رطوبت محیط 3- تمیز نمودن صحیح و اصولی محصولات حصیری 4- با احتیاط جا به جا کردن لوازم حصیری

 

منابع انگلیسی:

wikihow

persiaadvisor

منابع فارسی:

چیدانه

معمارنو

دیپیا

جویا

این نوشته در بلاگ ارسال شده است. این لینک مستقیم به این نوشته است.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.